SOẠN VĂN: NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý - Sach hay, Top 10 hay nhat, NCKHSPUD, SKKN, Hoi dap


Máy trợ giảng giá rẻ -> Bấm vào đây ...Chọn quà tặng thầy cô ý nghĩa==> Bấm vào đây ...

Máy trợ giảng giá rẻ, Bấm vào đây
Cho tóc luôn dày và mượt - ngăn rụng tọc - giữ thanh xuân, Bấm vào đây

Chính là anh thanh niên giật mình nói to, giọng cười nhưng đầy tiếc rẻ. Anh chạy ra nhà phía sau, rồi trở vào liền, tay cầm một cái làn. Nhà họa sĩ tặc lười đứng dậy. Cô gái cũng đứng lên, đặt lại chiếc ghế, thong thả đi đến chỗ bác già.

SOẠN VĂN: NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý
Đọc đoạn trích và trả lời câu hỏi.

- Trời ơi, chỉ còn có năm phút!

Chính là anh thanh niên giật mình nói to, giọng cười nhưng đầy tiếc rẻ. Anh chạy ra nhà phía sau, rồi trở vào liền, tay cầm một cái làn. Nhà họa sĩ tặc lười đứng dậy. Cô gái cũng đứng lên, đặt lại chiếc ghế, thong thả đi đến chỗ bác già.

- Ô! Cô còn quên chiếc mùi soa đây này!

Anh thanh niên vừa vào, kêu lên. Để người con gái khỏi trở lại bàn, anh lấy chiếc khăn tay còn vo tròn cặp giữa cuốn sách tới trả cho cô gái. Cô kĩ sư mặt đỏ ửng, nhận lại chiếc khăn và quay vội đi.

(Theo Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

1. Qua câu "Trời ơi, chỉ còn có năm phút!", em hiểu anh thanh niên muốn nói điều gì? Vì sao anh không nói thẳng điều đó với họa sĩ và cô gái?

2. Câu nói thứ hai của anh thanh niên có ẩn ý gì không?

Trả lời:

1. Qua câu “Trời ơi, chỉ còn có năm phút” ta hiểu anh thanh niên muốn nói thêm rằng “thời gian còn lại là quá ít”. Anh không dùng từ ngữ nói ra điều đó là để che giấu sự “tiếc rẻ” phải chia tay hai người khách:

2. Câu nói thứ hai không chứa ẩn ý.

LUYỆN TẬP

1. Đọc lại đoạn trích đã dẫn ở mục I và cho biết:

a) Câu nào cho thấy họa sĩ cũng chưa muốn chia tay anh thanh niên? Từ ngữ nào giúp em nhận ra điều ấy?

b) Tìm những từ ngữ miêu tả thái độ của cô gái trong câu cuối đoạn văn. Thái độ ấy giúp em đoán ra điều gì liên quan đến chiếc mùi soa?

Trả lời:

a) Câu “Nhà họa sĩ tặc lưỡi đứng dậy”. Cho thấy họa sĩ cũng chưa muốn chia tay anh thanh niên. Đây là cách dùng “hình ảnh” để diễn đạt ý của ngôn ngữ nghệ thuật.

(b) Trong câu cuối đoạn văn, những từ ngữ miêu tả thái độ của cô gái liên quan tới chiếc mùi soa là:

-       mặt đỏ ửng                (ngượng);

       nhận lại chiếc khăn (không tránh được);

-       quay vội đi                (quá ngượng).

Qua các hình ảnh này có thể thấy cô gái đang bối rối đến vụng về vì ngượng. Cô ngượng vì cô định kín đáo để khăn lại làm kỉ vật cho người thanh niên, thế mà người thanh niên lại quá thật thà tưởng là cô bỏ quên, nên gọi cô để trả lại.

2. Hãy cho biết hàm ý của câu in đậm trong đoạn trích sau đây:

Bác lái xe dắt anh ta lại chỗ nhà hội họa và cô gái:

- Đây, tôi xin giới thiệu với anh một họa sĩ lão thành nhé. Và cô đây là kĩ sư nông nghiệp. Anh đưa khách về nhà đi. Tuổi già cần nước chè: ở Lào Cai đi sớm quá. Anh hãy đưa ra cái món chè pha nước mưa thơm như nước hoa của Yên Sơn nhà anh.

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

Trả lời:

Hàm ý của câu in đậm là “Họa sĩ già chưa kịp uống nước chè đấy". 

3. Tìm câu chứa hàm ý trong đoạn trích sau và cho biết nội dung của hàm ý.

Mẹ nó đâm nổi giận quơ đũa bếp dọa đánh, nó phải gọi nhưng lại nói trổng:

- Vô ăn cơm!

Anh Sáu vẫn ngồi im, giả vờ không nghe, chờ nó gọi "Ba vô ăn cơm". Con bé cứ đứng trong bếp nói vọng ra: 
Cơm chín rồi!

Anh cũng không quay lại.

(Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược ngà)

Trả lời:

Câu “Cơm chín rồi!” có chứa hàm ý, đó là “ông vô ăn cơm đi!”.







4. Đọc các đoạn trích sau đây (trích từ truyện ngắn Làng của Kim Lân), cho biết những câu in đậm có phải là câu chứa hàm ý không. Vì sao?

a) Có người hỏi:

- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?..

- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy!

Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười mhạt một tiếng, vươn vai nói to:

- Hà, nắng gớm, về nào…

Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng. Tiếng cười nói xôn xao của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo.

b) – Này, thầy nó ạ.

Ông Hai nằm rũ ra ở trên giường không nói gì.

- Thầy nó ngủ rồi à?

- Gì?

Ông lão khẽ nhúc nhích.

- Tôi thấy người ta đồn…

Ông lão gắt lên:

- Biết rồi!

Bà Hai nín bặt. Gian nhà lặng đi, hiu hắt.

Trả lời:

Những câu in đậm ở đây không chứa hàm ý. Câu in đậm thứ nhất là câu nói lảng (nói sang chuyện khác tránh đề tài đang bàn, còn goi là “đánh trống lảng”).

Câu in đậm thứ hai là câu nói dở dang.


I – Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý
1- Ví dụ:( SGK)
1-    Nhận xét
-Trời ơi, chỉ còn 5 phút
(1)Thông báo thời gian chỉ còn 5 phút
(2)Anh rất tiếc vì không đủ thời gian để nói chuyện
-Cách hiểu 1 mang tính phổ biến ai cũng hiểu.
-Cách hiểu thứ 2 không mang tính phổ biến ( phần thông báo không được dùng trực tiếp bằng những từ trong câu nhưng vẫn có thể suy ra được.

Kết luận:
* Ghi nhớ: sgk
II-Luyện tập  
1- Bài tập 1
a. Cụm từ “tặc lưỡi” cho thấy hoạ sĩ chưa muốn chia tay atn -> Đây là cách dùng h/a để diễn đạt ý của ngôn ngữ nghệ thuật.
b. Trong câu cuối đoạn văn những từ ngữ miêu tả thái độ của cô gái liên quan đến chiếc mùi xoa là:
+Mặt đỏ ửng lên
+Nhận lại chiếc khăn
+Quay vội đi
2- Bài tập 2
-Hàm ý trong câu này là “Hoạ sĩ chưa kịp uông chè
3-Bài tập4
- “Hà, nắng gớm, về nào....( câu đánh trống lảng)
- “Tôi thấy người ta đồn.....( câu nói dở, nói chưa hết)



Nghĩa tường minh và hàm ẩn

I. Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý

Câu 1: Qua câu "Trời ơi, chỉ còn có năm phút!", anh thanh niên muốn bày tỏ sự tiếc nuối của mình khi phải chia tay với mọi người.

Câu 2: Câu nói – “Ô! Cô còn quên chiếc mùi xoa đây này!” Không chứa ẩn ý.

II. Luyện tập

Câu 1: 

a. Câu "Nhà hoạ sĩ tặc lưỡi đứng dậy", cho ta thấy rằng người họa sĩ cũng chưa muốn chia tay với anh thanh niên, cái tặc lưỡi ấy ẩn chứa biết bao sự tiếc nuối.

b.

- Thái độ của cô gái được miêu tả qua các từ ngữ: mặt đỏ ửng, nhận lại chiếc khăn, vội quay đi. Những từ ngữ ấy cho thấy cô gái ngượng ngùng, bối rối.

- Ý định của cô là để chiếc khăn lại cho anh thanh niên làm kỉ niệm.

Câu 2: "Tuổi già cần nước chè: ở Lào Cai đi sớm quá là câu có hàm ý, có thể hiểu là: Ông họa sĩ già rất thích uống nước chè nhưng sáng nay đi sớm chưa kịp uống, anh hãy về chuẩn bị để tiếp khách.

Câu 3: Câu chứa hàm ý trong đoạn trích: Cơm chín rồi! có nghĩa là bé Thu muốn giục ông Sáu vô ăn cơm.

Câu 4: Đoạn trích có hai câu in đậm mới nghe có vẻ như chứa hàm ý nhưng thực ra không phải.
Những cuốn sách hay nên đọc - Bấm vào đây
Thống kê điểm chuẩn lớp 10 nhiều năm - Bấm vào đây
Tải SKKN=Tài liệu - Bấm vào đây

loading...

0 comments Blogger 0 Facebook

Post a Comment



 
Sach hay, Top 10 hay nhat, NCKHSPUD, SKKN, Hoi dap ©Email: tailieuchogiaovien@gmail.com. All Rights Reserved. Powered by >How to best
Link:Bantintuvan|tailieusupham|khoahocsupham|SKKN hay|Soidiemchontruong|dayvahoctot|diemthivao10hoctrenmobile|tradiemthituyensinh|Travel - Du lịch
Lớp 9: Ngữ văn | Toán | Tiếng Anh |Lịch sử |Địa lí | GDCD |
Trắc nghiệm lớp 9: Lịch sử
Lớp 12Ngữ văn|Toán|Tiếng Anh| Hóa học | Sinh học | Vật lí |Lịch sử|Địa lí|GDCD|
Top